Bunun Burada Ne İşi Var?
Dün şehre inmek için Sayın Menderes Türel’in zamanında Hafif Metro ...
1
Mart
2008
“de, da” eki nasıl yazılır?
Şu dünyada uyuz olduğum bir sürü şey var. Biri de “-de” ile “de” eklerinin farkını çözememiş, durmadan yazım hatası yapan insanlar. Bu hata MSN’de yazışırken kabul edilebilir bir durum oluyor. Hani hızlı yazıyoruz, kısaltma kullanıyoruz vs. Ama bazı blog yazarları (?) ve birçok forum yazarı da nedense bu eki doğru kullanamıyor.
Arkadaşlar! Lütfen yazdıklarınıza biraz özen gösterin. Göndermeden önce yazdıklarınızı bir defa daha okuyun. Sayenizde Türkçe kaynaklardan nefret eder oldum. Türkiye’nin en geniş kapsamlı bloglarından Bildirgeç’i sizin gibiler sayesinde takip edemiyorum. “mi” soru ekini birleşik yazıyorsunuz, “evdede un var bakkaldada” cümlesindeki gibi absürt hatalar yapıyorsunuz. Küçük harf ile başlıyorsunuz yazmaya. “?”nin ne anlama geldiğini bile unutturmaya çalışıyorsunuz bize. “insan hiç mi umursamaz” cümlesinde olduğu gibi…
Türkçe kaynak yaratmak, Türkçe’yi katletmekle aynı anlama gelmez ki!
“-de” eki, bulunma hal ekidir. Eğer bir yerde iseniz bunu kullanırsınız. Birleşik yazılır. Aşağıda birkaç örnek mevcut:
- Evde un var.
- İzmir’de deprem olmuş.
- Antalya’da raylı sistem çalışması var.
- Antkart Genel Merkezi’nde çok kuyruk var.
- Fizikçimiz Fen Fakültesi’nde çalışıyor.
- Kalemim Didem’de kalmış.
- Yerde çamur var, dikkat et!
- Kaş’ta orman yangını çıkmış.
- Kitapta güzel resimler var.
“de, da” eki ise “dahi” anlamına gelen ektir. Ayrı yazılır. Hiçbir şekilde benzeşmez, “te, ta” olmaz. Örnekler:
- Ali ve Ahmet okula gidiyor. Ayşe de gidecek.
- Bu kitaptakiler çok güzel. Şu kitap da çok güzel. (Yanlış: Şu kitap ta çok güzel. Şu kitapta çok güzel.)
Örnekler yetti mi? Umarım… İnanın böyle hatalar yapmakla sadece Türkçe’yi katletmiyorsunuz. Aynı zamanda insanları Türkçe’den soğutuyorsunuz. Okumam için, önce insana hitap eder gibi yazılmış olması gerekiyor diye düşünüyorum. Yazarlık/çevirmenlik sadece yazabilme yetisi/kelime bilgisi değildir. Aynı zamanda bunları kurallara uygun bir şekilde ifade etme yeteneğidir.
Arkadaşlar! Hepimiz her kuralı bilmiyoruz. Ben de her kuralı bildiğimi ve bu yazıda hata olmadığını iddia etmiyorum. Öte yandan böyle kişileri uyarmamız, ama daha önemlisi bu kişilerin bizi dinlemesi ve bir daha aynı hatayı yapmaması gerekiyor.
Nice “okunabilir” Türkçe kaynaklara…
Eklerin yazılışı hakkında bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.
Not: Bu yazıda kastettiğim hatalar klavyede yanlış tuşa basmaktan kaynaklanan hatalar değil, bilgisizlik kaynaklı hatalardır.
Not 2: Yazıdaki bir hata ziyaretçilerimden gelen bir uyarı üzerine düzeltilmiş, yazı 7 Ocak 2010 günü güncellenmiştir.
bu yazı 32.978 defa okundu
Site hoşunuza gitti mi? Belki arkadaşlarınızın da gider.
Aaa Reklam
+ Yorumunuzu Ekleyin 78 yorum
Yorumunuzu Bırakın
Twitler yükleniyor... 5 saniye sonra
Bıdı bıdı bıdı bıdı dıdı dıdı dudu dudu hıdı hıdı hödü hödü yüklüyoruz öhüm öhüm bıdı bıdı vs vs... 6 nanosaniye önce
Yüklenmenin geç olmasının sebebi ben değilim, Twitter API'sinin yavaş olması. Gudu gudu hıdı hödö büdü büdü... 25697 asır önce
Ha tabi bunları okumuşsan, bu sitenin çok gizli bir özelliğini bulmuşsun demektir. ;) Tebrikler. Bu "sürpiz yumurta"yı bulduğunu bana da haber verir misin? Tıkla! 6 dinazor önce
Geçen Yıllarda Bu Hafta
2011
Windows 7’de Bilgisayarınızın Aldığı Puanı Değiştirin
Biliyorsunuz Microsoft, Windows Vista’dan bu yana bilgisayarlar için bir performans ...
Dördüncü Sınıfın Birinci Döneminden Öğrenci Görüşleri
Dördüncü sınıfın yarısı bitti. Okuldan mezun olmak üzereyim. İyisiyle kötüsüyle bir ...
UBenzer’den Alın!
Ablam evdeki kullanılmayanları ayırmış, “Umut bunları sat.” dedi. Hazır elime ...
2009
Kısık Işık
Tavana asılmış tek beyaz floresan lambayı sevemedim bir türlü… “Ben ...
Antalya Toplu Taşıma Sisteminin Sorunları - 1
Antalya’da ulaşım bir ölüm. Trafik sıkışıklığı, haftada bir yönü değişen ...
2008
14 Şubat
Biliyorsun bugün 14 Şubat. Daha iki gün öncesinden hazırdı zaten ...
Uyumadan Önce Son Boşluk
Uykuya dalmadan önce düşünürüm… Kötü alışkanlıklarımdan biridir. Aklıma ne gelirse ......
NES Emulatörleri
Daha önceki şu iki yazımda (1.si, 2.si), çocukken bolca oynadığımız ...
Son Yorumlar
“katılıyorum sana:)”atacan, “de, da” eki nasıl yazılır? için yazdı.
“galaxy s e 2.3.5 yükleyecem acaba semaphore 2.1.1 yüklersem uyumlu...”halil, Samsung Galaxy S i9000 Semaphore Kernel için yazdı.
“Merhaba, Cok guzel bir paylasim olmus tesekkurler. Benim bir...”baran, SQL Server’ı Uzaktan Bağlantı İçin Ayarlamak için yazdı.
“Aynı sorun başka bir custom romda bende de olmuştu. Dil ayarlarından...”Fuat, Bir Android dağıtımı olarak MIUI için yazdı.
“Çok seviyorum burayı. Giriyorum, çeşitli hesaplamalar...”Aziz Bağırsaksız, Dönem Sonu Not Ortalaması Hesaplayıcı için yazdı.
“Değerli arkadaşlarım,eğer hattınız avea ise benim son dönemde yaşadığım...”mehtap, AVEA’dan Nefret Etme Sebepleri için yazdı.
“Ellerinize sağlık oyunu açma şansım olmadı ama network ekranı...”Emrah, Red Alert 2’yi Vista’da Multiplayer Oynamak için yazdı.
“Eyvah Eyvah… Benim aynısından Altta 2 tane, üstte yarım çıkmış 1 tane var…...”Kübra, 20′lik Uğraş için yazdı.
“muafiyet sınavıyla geçilen dersin etkisi oluyo mu ?”adnn, Dönem Sonu Not Ortalaması Hesaplayıcı için yazdı.
“(öncelikle üstteki "Egemen" nickli arkadaştan...”ramazan, Bir Müşterinin Webadam Hakkında Görüşleri için yazdı.
Merhabalar,
Merak ettiğim bir şey var, aşağıda ifade ettiğiniz kuralın bir kaynağı var mı acaba. Bir yazım kılavuzu gibi… Teşekkürler
Özel isme geliyorsa ‘ ile ayrılır. Özel isimlerde sertleşmez, -de olarak yazılır, ancak “te” olarak okunur.
Yazılış: Kaş’da
Okunuş: Kaşta
@anonim: Merhaba, sorunuz için teşekkürler. Az önce TDK’nın sitesini araştırdım ve o kuralı yanlış bildiğimi fark ettim. Onun için bir kaynak gösteremediğim gibi, yazının o kısmını düzeltiyorum. Uyarınız için çok teşekkür ederim.
Doğrusu şöyle, daha doğrusu şunu yazmak istemişim: Sonu sert ünsüz ile biten bir özel isme ünlü bir ek gelirse özel isimin yazımında yumuşama yapılmayacağı, ancak okunurken yumuşama olacağıymış.
Mesela: Ahmet’e şeklinde, Ahmed’e değil, ancak okunurken Ahmede şeklinde yumuşatarak.
Tespit için tekrar teşekkürler, yazıyı düzeltiyorum.
Merhaba! Tesadüfen karşılaştığım bu site nedeni ile yüzüme yerleşen tebssüm için size teşekkür ederim. Giderek yozlaşan türkçemizin, başkaları tarafından da önemsendiğini görmek beni çok mutlu etti. Ben, yazının dilin şifresi olduğuna inanırım. Emekleriniz için teşekkür ederim.
aferin lan kamil
size katılıyorum
(de da) izmirde deprem olmuş
ayça sen ayça uzuncamısın bnim atatürkde ayça uzunca die bi arkadaşım varda 7/h sınıfında kırıkkalede sen omusun ltfn cevapla
hayır çok salakça
Ben de o son söylediğin şeyi anlamadım.Yani şimdi biz özel isimlere gelen “-de” ekini Ahmet’te olarak mı yazacağız yoksa Ahmet’de olarak mı?LÜTFEN CEVAP İSTİYORUM.BİRDE DÜZELTME YAPMAMISSINIZ
@hakan: Ahmet’te kelimesindeki “de” ekinin anlamına göre iki şekilde yazılabilir.
Durum 1: Ahmet’te kalıyorum bu akşam.
Durum 2: Ahmet de benimle beraber Antalya’ya geliyor.
Bu da ikinci durum. Eskiden Ahmet’de yazımının doğru olduğunu sanıyordum (durum 1 için) ancak @Anonim’in uyarısından sonra araştırdım ve hatamı düzelttim.
siz neysiniz yaaaaaaaaaaa özellikl en başta kim yazmışsa neymiş ? nin ne anlama geleceğini bile unutuyormuş unutma ozaman kardeşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşş
hicram boş ver sen sen anlamassın bole siteleri cok tşk admin
Cevapladığın için çok teşekkür ederim.Şimdi konuyu daha iyi anladım.Saol
“Bu form da bütün bölümler bilgisayardan…”=>Sapına kadar sözel fakültemde, elime tutuşturulan bir “formda” bulunan not. Derhal okuldan kaydımı aldım ve açık deterjan işine girdim.
benim ödevim vardı onların cevabını verdin
Merhaba benim anlamadığım da şu. “Hadi oradan sende,adam sende git işine,aman sende bırak artık bu işleri” Buradaki de ve buna benzer bir çok cümledeki de ayrı mı yoksa birleşik mi yazılmalı?Bildiğim kadarıyla de yi ayırdığımızda anlam bozulmuyorsa ayrı yazılır,bozuluyorsa bitişik yazılır,ama verdiğim örneklerde bulunma hal eki değil ama da de eki de değil.
@akif: “Anlam bozulmuyorsa ayrı yazılır” genelde tutan bir kural olsa da, senin örnekte de olduğu gibi burada tutmamış. sende’lerdeki de ler hal eki olmadığı için, ayrı yazılmaları gerekir. “Hadi oradan sen de!”
sen çok şey biliyorsun galiba biraz susmayı öğrensen
Ok.
merhaba arkadaşlar birşey soracaktım 'biraz da' mı? 'birazda' mıdır lütfen cevap yazın
biraz da.
Örnek: Biraz da sen konuş, hep ben mi konuşacağım?
bencedee hepiniz malsınız
bu neydi şimdi
gereksiz yorumlardan biri.png)
ALLAH RAZI OLSUN ÇOK BEĞEDİM
hocam -de -da ekleri bağlaç anlamında,bulunma hal eki amacıyla kullanılabilir,bu yardımınız için teşekkürler,fakat şöyle bir örnek gördüm ki nasıl adlandıracağımı bilemedim: altı ayda tamamlandı. buradaki -da ekinin kullanımı ne şekilde anlandırılır merak etmekteyim,yardımınız için şimdiden teşekkürler
Merhaba,
Tam emin olmamakla beraber, oradaki kullanımda da ek hal eki. Neden böyle düşündüm diye sorarsanız,
Altı aya kadar tamamlanacak.
Altı aydan daha kısa bir sürede tamamlanacak.
Altı ayda tamamlandı.
gibi benzer şekillerde diğer hal eklerini de kullanabiliyoruz. Ama tabi bu benim görüşüm ve bu konunun uzmanı değilim, yanılıyor olabilirim.
Ben Anlamadım Hocam Özel Ders Veriyor musunuz?
Hayır vermiyorum..png)
Takip demiyorum değil, takip edemiyorum yazmanız gerekiyor.Bir blog yazarısınız ve yazdıklarımızı publish etmeden önce birkez daha okumalıyız değil mi?
"Publish etmek" değil o, yayına almak.
Yazımı bir defa daha okumuştum aslında ama gözümden kaçmış.
"Sayenizde Türkçe kaynaklardan nefret eder oldum." küstahlığımı bağışlayın ama, "Sizin yüzünüzden………." yazmanız gerekirdi, "sayenizde………………" değil..png)
Ayrıca belirtmek isterim, aynı dertten ben de muzdaribim. Neden Türkçe inatla katlediliyor, anlamıyorum.. Emeğiniz ve birçok insanın "çığlığı" olduğunuz için, teşekkür ederim.
…..(:
çook güzel nir site örnekler mükemmel xD eminim sizde beğenmişsinizdir ama biraz daha ii olabilirdi xD
çok güzel
İyrenç bir site. Sayfanın başında bu dünyada uyuz olduğum şeyler var. Diyor bu söz internette kullanılmaz
Niye?
bence sen fazla konumma
Tamam "konummam."
işte sanamı sorcam deli
süper bir site
iyrenç değil iğrenç yazılır.
bence o kadar güzel bilgiler yoktur bu bilgilerde
bu site harika we süper
ama biraz daha anlamsız koysaydınız iyi olurdu
anlatamamışsın bilader
Sağlık olsun.
ÇOK TEŞEKÜÜRLER
bende size katılıyorum.
iğrençese çık git siteden allah allah.png)
guze.png)
bu siteyi beğenmedim
katılıyorum sana.png)
bnce site güzell
çok güzel bir yer işime yaradı sağsl)
I Love Englısh
havadan sudan konustuk derken dan eki ayri yazilmalimi yani hava dan su dan gibi,,tesekkeurler
Birleşik yazılmalıdır.
Teşekkürler bilgiler için. Bence gayet hoş bir site. Sorulara ciddiyetle cevap verilmiş. Bu konu hakkında emeği geçen Umut arkadaşımıza (Hoca deniliyor ) teşekkür etmek gerekir. Sayfada ' iyrenç' ibarelerini kullanan sevimsiz arkadaşlar, konuşmamak çoğu zaman konuşmaktan daha hayırlıdır. İyi günler
Bu haftada birinciliğini kimseye kaptırmadı.Cümlesinde haftada derken ayrı yazılmalımıdır?Cevap alabilirsem memnun olurum.
Ayrı yazılır.
Tamam. Yazdıklarınız doğru olabilir ama sanki aşağılar gibi söylemişsiniz. Bilmeyenler olabilir yada bunu bilerek yapanlar. Herneyse… Emeğe saygı. Teşekkürler…
hiç bir şey anlamadım ya
de ile ilgili amam bitişik cümlelelr
ne küfür ediyon
allah razı olsun yarın sınaavım da iyi katkısı dokunur kesin . teşekkürler
çoook işime yaradı valla çok teşekkür
Umut kardeşim, seni tebrik ediyorum gerçekten. Öncelikle Türkçe'ye gösterdiğin özen ve dikkat için. İnsanlar dilin kullanımında gereken önemi göstermiyor artık. Ben de uyarıyorum çevremdekileri sürekli ama durum bir süre sonra canını sıkmaya başlıyor. Neden mi? Çünkü kimse düzeltilmekten hoşlanmıyor, yanlış bildiğini kabul etmek istemiyor. İşin özü, alınganlık yapıyorlar. Öğrenmeye açık değiller. Bunu da anlayabilmiş değildim. Neyse, yorum yazmamın asıl amacı bu değildi. Sabırlı kişiliğini takdir etmek istedim sadece. Yorumların hepsini okudum ve uzun zamandır aklımda olan bir konu tekrar beynimi kemirmeye başladı. Bilgisayar ve internet kullanımında yaş ortalaması düştükçe, internet ortamı bozulmaya başladı bence. Bu acayip yorumları yazanların, aklı başında yetişkin insanlar olduklarını sanmıyorum. Yine de çoğuna cevap vermişsin. Bu şekilde devam etmen umuduyla, iyi çalışmalar dilerim.
süperrrrrrrrrrrrrrrrrr
birazdaha ayrıtnı olsa..bide bağlaç olan ı gönderin
BİRAZ DAHA ÖRNEK GEREKİYOR
AZ ANLADIM
BULUNMALAR DA BİRLEŞİK YAZILIYOR ONU ANLADIM SADECE
Bu siteyle alakası olmayanlar neden girip saçma şeyler yazıyorlar anlamıyorum?Başka işiniz mi yok? Site harika olmuş tek kelimeyle.Aradığımı buldum , gayet açık , net ve anlaşılır. Ellerinize sağlık…
Sayı Umut, yazınız da şöyle bir cümle kurmuşsunuz, "Yazarlık/çevirmenlik sadece yazabilme yetisi/kelime bilgisi değildir."
Türkçe imla kurallarında "/" diye bir şey var mı? O anlamsız işaret yerine "," , "ve", "veya", "ya da" kullansaydınız daha doğru olmaz mıydı?
Ayrıca "absürt" (Fransızca) kelimesi yerine "saçma" diyemez miydiniz?
Yine yazınızdaki, "… Türkçe’yi katletmiyorsunuz. Aynı zamanda insanları Türkçe’den soğutuyorsunuz." ifadenizi neden iki cümleden oluşturdunuz? "…katletmiyorsunuz, aynı…) şeklinde olsaydı daha akıcı olmaz mıydı? Saygıyla.
Soru 1: Türkçe imla kurallarında "/" diye bir şey var mı? O anlamsız işaret yerine "," , "ve", "veya", "ya da" kullansaydınız daha doğru olmaz mıydı?
Cevap 1: Sanırım o anlamsız işaret yerine diğerlerinden birini kullanabilirdim. Kurallardan emin değilim, araştırmak lazım, dediğinizde haklı olabilirsiniz.
Soru 2: Ayrıca "absürt" (Fransızca) kelimesi yerine "saçma" diyemez miydiniz?
Cevap 2: Diyebilirdim. Ama absürt kelimesini koymayı uygun gördüm. İki kelimenin aynı hissi verdiğine inanmıyorum. Yazarın kanaati diyelim.
Soru 3: Yine yazınızdaki, "… Türkçe’yi katletmiyorsunuz. Aynı zamanda insanları Türkçe’den soğutuyorsunuz." ifadenizi neden iki cümleden oluşturdunuz? "…katletmiyorsunuz, aynı…) şeklinde olsaydı daha akıcı olmaz mıydı?
Cevap 3: Yine bana kalmış bir şey. Bu şekilde düşük bir cümle değil ve böyle kalmasında bir sakınca görmüyorum.
E madem yazım hatalarıyla başladık, söylemezsem çatlarım:
"yazınız da" değil, "yazınızda" yazmanız lazımdı.
İyi akşamlar.
kamilllerrrrrr aferin laaaaaaa sizeee
de da eki ile cümle yazarmısın lütfenn çok nolurrrrrr
De da eki yüzünden takip edemiyomuş. Kıçımın kenarı ya
Kıçınızın kenarını da takip etmiyorum.