Cevabını en çok merak ettiğim sorulardan biri…

Öncelikle biraz bilgi vereyim: Antalya Raylı sistem projesi, müjdesi Kasım 2006’da verilmiş, Antalya’nın Kuzey-Güney trafik akışını kolaylaştıracak bir projedir.

Şu anda birinci etap yapım çalışmaları devam etmektedir ve bu yüzden şehir trafiği felç olmuş durumdadır.

Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Menderes Türel’in yaptığı açıklamaya göre 1.5 yıl sürecek inşaatların ardından, 31 Aralık 2008 tarihinde 2 vagonla deneme seferlerine başlanacak, Mart 2009’da 4 vagonla devam edilecek ve Haziran 2009’da 14 vagon ile tamamen aktif duruma geçilecek.

Sol taraftaki haritada da görebileceğiniz gibi, sistem 16 duraktan oluşuyor. Bunların 2’si yer altında, diğerleri ise hemzemin duraklar olacaktır. Yer altı durakları Otogar ve Çallı duraklarıdır. Otogar durağından yolcular, yer altı yürüyen bantları ile garaja kolaylıkla ulaşabilecektir.

Sistemin 2010 yılında günlük 150.000 yolcu taşıyacağı yapılan tahminler arasındadır. Sistemin saat 06.00 ile 24.00 arası çalıştırılması öngörülmektedir.

Buradaki kaynakta araçların azami hızının 70km/h olduğu söylenmesine rağmen, yine belediyenin sitesindeki bu yazıda ise araçların en fazla 50km/h saat ile gideceği söylenerek bir tutarsızlık yapılmıştır. İlk yazıda şehir trafiğinin yoğunlaştığı yerlerde 50km/h hızla gideceği söylenen araçların, ikinci yazıda aynı bölgelerde ne kadar hızla gidecekleri hiç söylenmemektedir ki bu da beni korkutmaktadır.

İkinci yazı daha yeni olduğu için ikinci kaynağı ele almaktayım. Bu kaynağa göre sistemin 8030 metresi, 50 km/h hız yapılan hafif metrodan; 1577 metresi, 40 km/h hız yapılan tünelli hafif metrodan; 280 metresi, 20 km/h hız yapılan tünelli depo geçişinden oluşuyor. Sadece (!) Muratpaşa – Doğu Garajı arasındaki 1242 metrelik bir kısmı araçla birlikte projelendirilmiş klasik anlamda bir cadde tramvayı şeklinde.

Raylı sistem (hafif metro deyişini kabul etmiyorum) hakkında genel bir bilgi verdikten sonra şimdi endişelerimi anlatmak ve bazı sorular sormak istiyorum:

• Birinci yazı ile ikincisi arasında neden tutarsızlık var? Hangisine inanacağız? Ya üçüncü bir haberinizde sistem 10km/h hızla gidecek derseniz?
• Şu anda hizmet veren nostaljik tramvay hattımızdan tramvay hariç her şey geçmektedir. Hat genellikle motorlar ve insanlar, bazen de arabalar tarafından işgal edilmektedir. Tramvay ikide bir trafik ışıklarında zırt pırt durmakta, önüne geçen insanları ezmemek için ikide bir fren yapmaktadır. Ayrıca tramvay yolunda araba süren insanlar (?) yolu kapattığı için tramvay uzunca süreler bekleyebilmektedir. En kötüsü yavaş gitmektedir. Peki o halde Muratpaşa – Doğu Garajı hattı için neden yer altı metrosunu değil de tramvayı uygun gördünüz?

Türel şuradaki kaynağa göre şöyle bir açıklama yapmış:

“Metro yerin altında ayrılmış bir yolda gider. Biz de raylı sistemin 11,5 kilometrelik bölümünden bahsederken, bunun 10 kilometrelik bölümü ayrılmış bir yoldan gidiyor. Hemzeminde, sıfır kotta ama ayrılmış bir yolda ilerliyor. Dolayısıyla Antalya gibi güzel bir şehirde insanları yeraltına sokup, sadece ayrılmış yol tercihini kullanmak adına ne kadar mantıklı bir çalışma olacağını sizlerin takdirine bırakıyorum.”

Menderes Türel’in bu sözlerine katılmamak bir yere kadar elde değil. Hakikaten eğer yer üstünde bir aksamaya ve daralmaya neden olmayacak ve trafiği felç etmeyecekse, treni yer altından geçirip hem masraf yapmaya, hem de insanlara beton duvar manzarası sunmaya gerek yok. Şimdi birkaç soru soralım:

• Raylı sistemin ayrılmış bir yoldan gittiği için metroya gerek olmadığını söylemiş Menderes Türel… Muratpaşa – Doğu Garajı arası ayrılmış bir yoldan gidemediğine göre yer altından gitse Türel’in dediği ve yaptığı daha tutarlı olmaz mı?
• Yer üstünde ayrılmış yolda gitmesi ifadesinden anladığım; ulaşımın hemzemin, ancak her tarafı dikenli tellerle kapatılmış ve insan/araç giremeyen bölgede yapılması. Ancak ben işlek kavşaklardan olan Yağ Sanayi kavşağında da Vatan Bulvarı Güllük Şarampol ayrımında da tünel ya da köprü inşaatı görmedim henüz. Tramvayımız ayrılmış yoldan gideceğine göre bu kavşaklar iptal olacak. O halde bu trafik Doğu – Batı yönünde nereden karşı karşıya geçecek? Şehri çok uzun bir mesafe için ikiye bölmüş olmadık mı?
• Raylı Sistem’in trafiği tıkamadığı sürece yer üstünden gitmesinin normal bir şey olduğunu söylemiştim. Eskiden Atatürk Heykeli’nin oluğu çevre yolu kavşağına kadar sistemin üstten gitmesi konusunda Türel’e katılıyorum. Burdur – Antalya akışını sağlayan çevre yolu 3’er şeritli ayrılmış yol. Yolun iki tarafında en az 3’er şerit daha sığdırılabilecek alan var ki bu da eder size 12 şeritli yol alanı. Bu kadar geniş bir alanda tren için elbette yer sağlanabiliyor. Ancak Atatürk Heykelinden sonra (yani Çallı’da) yol hatırı sayılır derecede daralıyor. Çallı’nın trafiğini zaten bilmeyen yoktur. 2’şer şeritli bu yol, tramvayın ortadan geçmesiyle 1’er şerite inecek. Trafik felç olmayacak mı? Çallı’dan sonra yer altından gidip yolları daraltmaması, sizce trendeki insanların manzara izlemesinden daha mı önemli?
• Ayrılmış yol dendiğine göre hemzemin raylı sisteme girilemeyecek. Bu durumda trafikte sola dönüş olamayacağı gibi, yayalar da karşıdan karşıya geçemeyecek. Raylı sistem hattı üzerine kaç tane üst geçit yapılacak? Üstgeçitler nerede olacak?
• Aktarma Güzergâhları ne zaman belli olacak? Aktarmalarda ikinci binişin ücretsiz ya da indirimli olması gibi bir düşünce söz konusu mu?
• Eğer sistem İzmir’deki gibi tamamı hafif metro olsaydı bu belediyeye ne kadara patlardı? Sistemin bir kısmını tramvay yapmakla paradan ne kadar tasarruf ettik?

Raylı sistem projesinde kafama takılan soru işaretleri genel anlamda böyle… Burada aklıma takılan soruları sizinle paylaştığım gibi, buradaki soruları Antalya Büyükşehir Belediye Ulaşım Dairesi Başkanı Nazif ALTINPINAR’a de elektronik posta yoluyla iletmiş oluyorum. Eğer bana cevap yazılırsa, sorularımın cevaplarını yine sitemde bulabilirsiniz.

Umarım hakikaten bu ve buna benzer doğabilecek sorunlar dikkate alınmıştır ve belediye ne yaptığını biliyordur… Umarım Raylı Sistem’e laf edenler, sistemin gerçekten trafiği felç edeceğini bildikleri için değil de rant için ediyorlardır laflarını… Yoksa yazık olacak… Yazık…

Not: Proje 120 milyon dolara patlayacakmış. (yaklaşık)

Yararlanılan Kaynaklar

• Antalya Büyükşehir Belediyesi Resmi Web Sitesi
• Antalya Büyükşehir Belediyesi Resmi Web Sitesi
• Antalya Büyükşehir Belediyesi Resmi Web Sitesi
• Antalyamiz.com
• Arkitera
• Yapı