Türkçe bu. Sakız değil.

Geçen günün birinde Kültürpark’ın içinden geçip Basmane Metro İstasyonu’na doğru yürürken reklam panolarının birinde şöyle bir reklam gördüm:

“Bu yılda içiniz rahat olsun.”

Aslına bakarsanız “yılda”daki “da”nın ayrı yazılması gerektiği besbelli. Yine de acaba “bu yılda” derken sadece 2009’u mu kastediyor diye anlamak için çok uğraştım. Ama eğer böyle bir anlama yorabilseydim, yani bizim 2009’da rahat olmamız gerekseydi, o zaman bir nedenden dolayı 2008 yılında rahat olmamış olmamız gerekliydi. 2008 yılında sularına arsenik katıp 2009’da bunu kesmeyeceklerine göre yazı bu anlama gelemezdi. O halde bizim bu 2009’da da rahat olmamız gerekliydi. O halde “bu yıl da” içimiz rahat olmalıydı.

Bu reklam şu anda İzmir’in tüm sokaklarında yer alıyor. Belki diğer şehirlerde de. Herkes bu hatayı görüyor. Bir kısım insan benim gibi sinirleniyor, eleştiriyor. Bir kısım insan hiç mi hiç takmıyor. “Ben ne demek istediğini anlıyorum kardeşim.” diyor. Bir kısım insan (ki bunlardan bazıları acı bir şekilde yazar(!) olduklarını iddia ediyorlar) en temel kurallardan biri olan –de ekinin yazımını bilmiyor. Bu yüzden o reklamda hata olduğnun farkında değiller.

Sorarım size… Bir şirketin reklam departmanı, reklamı yaptırdığı ajans ve İzmir Büyükşehir Belediyesi ya da artık hangi şirket reklam panolarından sorumluysa o şirket bu hatayı nasıl fark etmez?

Türkçenin bu derece kabaca kullanılması dilimize hakaret. Tutup bir yazar kadar bilgili olsunlar demiyorum, herkes bir yerde hata yapacaktır. Örneğin ben bu yazının Türkçe kurallarına %100 uyduğunu iddia etmiyorum. Öte yandan temel kurallara (–de’nin yazımı, ki’nin yazımı, soru işaretleri ve noktalamalar vb.) elimden geldiğince uyuyorum. “Herkeze” yazmıyorum. İktidara gelebilmeyi başarmış bir partinin bile bilemediği gibi “herşey”i birleşik yazmıyorum. “Herşey Türkiye için!” değil, “Her şey Türkiye için!” Sayın Başbakan!

Bu siteyi günde yaklaşık 300 kişi ziyaret ediyor. O reklamı günde belki 300.000 kişi görüyor. Bu mu yani gösterilmesi gereken özen?

Yazan kişilerin, blog yazarlarının, reklam ajanslarının, öğretmenlerin, akademik kadronun, sanatçıların, haber spikerlerinin, devlet kurumlarının ve benzeri yerlerin, sözün özü Türkçeyle geniş kitlelere hitap etmesi gereken herkesin kullandığı dilin kurallarını bilmesi şart. Ne yazık ki üniversitede elime geçen bazı ders notlarında hâlâ de bağlacının yanlış yerde bitişik yazıldığını ya da de bağlacının ayrı yazıldığı halde “ta” şeklinde sertleştirildiğini gördüm. Hoş bir şey mi?

Ne yazık ki sadece dili düzgün blogları takip etme lüksüm yok (o kadar azlar ki). Türkçeyi hak ettiği değerde kullanan tüm blog yazarlarına teşekkür ediyorum.

Takipçisi olduğum Cankat Akdemir, Erhan Yakut, Hamdi Yaman ve Mümin Erakbaş bu konuda teşekkürü hak eden yazarlardan başta gelen isimler.

Türkçe konusunda ufkunuzu genişletmek isterseniz Feyza Hepçilingirler’in Türkçe Off ve Türkçe Günlükleri serilerini tavsiye ediyorum.

Herkese mutlu 2009′lar.